Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040

In Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 (RSU 2040) staan de ambities die de gemeente Utrecht heeft op de grote vraagstukken voor de stad, nu en in de toekomst. Het is een visiedocument. De RSU2040 is het vervolg op de vorige Ruimtelijke Strategie uit 2016. In de RSU2040 is meer aandacht en ruimte voor groen, werken, mobiliteit en (sociaal-maatschappelijke) voorzieningen.

Zo zien we Utrecht in 2040

Hoe zorgen we voor meer groen, voldoende geschikte woningen voor alle Utrechters, meer banen en meer voorzieningen voor iedereen? Hoe zorgen we voor goed en genoeg openbaar vervoer en voldoende ruimte voor fietsers en voetgangers? En hoe ontwikkelen een stad die klaar is voor een veranderend klimaat?

De RSU is een visiestuk en dus geen dichtgetimmerd plan. Het geeft een beeld hoe we de stad in de toekomst voor ons zien. In de visie staan de volgende uitgangspunten.

  • Utrecht moet een stad voor iedereen blijven. Een stad waarin iedereen mee kan doen. Waarin huizen, de openbare ruimte en voorzieningen beschikbaar en toegankelijk zijn voor iedereen.
  • Utrechters voelen zich verbonden met elkaar.
  • De hele stad wordt groener en gezonder en er zijn en blijven rustige plekken in de stad.
  • We zorgen er ondertussen voor dat we in al deze ontwikkelingen het karakter van de stad behouden.

In de periode voor het raadsbesluit waren er verschillende bijeenkomsten waarin de RSU2040 is besproken. De uitkomsten van de gesprekken zijn zo veel mogelijk verwerkt in de RSU. Een waardevolle aanvulling hierop is het Stadsprofiel Vertraagde Stad dat door inwoners van Utrecht is gemaakt en ook is opgenomen in de RSU2040. Ook heeft een bewonerspanel vragen beantwoord over de toekomst van de stad Utrecht.
Bekijk de resultaten van het bewonerspanel.

Nu de RSU2040 uitgewerkt gaat worden in heel veel verschillende plannen, zullen inwoners en ondernemers hier natuurlijk opnieuw bij betrokken worden. De plannen voor de stad van de toekomst maken we namelijk samen met inwoners en ondernemers in Utrecht.

Utrecht wil een stad zijn waarin gezondheid en leefbaarheid voorop staan.

Bevolkingsgrootte in 2040

Om samen met de stad plannen voor de toekomst te kunnen maken, moeten we natuurlijk weten hoeveel Utrechters er in 2040 in de stad wonen. Daarom maken we hiervoor een voorspelling. Dit is geen doelstelling, maar een berekening. Deze berekening maken we aan de hand van een meetinstrument dat door de landelijke overheid en bijna alle gemeentelijke overheden wordt gebruikt (de Primos-prognose). Natuurlijk kijken we daarbij ook naar gegevens over de opbouw van de bevolking. Hieruit blijkt bijvoorbeeld dat er in Utrecht veel kinderen worden geboren. Samen met de komst van studenten naar onze stad maakt dit Utrecht, onze oude stad, een jonge gemeente.

Op 1 januari 2021 telde Utrecht 359.355 inwoners. We verwachten dat Utrecht in 2027 voor het eerst meer dan 400.000 inwoners heeft.

Woningcrisis

Het vinden van een geschikte woning is voor veel mensen in Nederland een groot probleem. Dit geldt helaas ook voor Utrechters. De huizenprijzen stijgen en het aanbod sluit niet altijd aan op de vraag. Woningen worden vaker door particuliere beleggers als investering opgekocht. Hierdoor groeit ook de kansenongelijkheid.

Om te zorgen dat Utrechtse kinderen in Utrecht kunnen studeren en wonen, dat onze kersverse studenten in Utrecht kunnen blijven en dat oudere Utrechters binnen de stad kunnen verhuizen als zij dit willen, hebben we meer verschillende soorten huizen nodig. Het ontwikkelen van meer gemengde en leefbare wijken is ook een van de antwoorden op de toenemende kansenongelijkheid. Dit gaat dus niet alleen over het soort woningen, maar bijvoorbeeld ook over groen, speelruimte, voorzieningen en ruimte voor fietser, voetganger en openbaar vervoer.

De gemeente zorgt dat er de komende jaren veel woningen bij kunnen komen. Voor de leefbaarheid investeren we flink in openbare ruimte en voorzieningen.

Meerdere stadscentra

Om iets te kunnen doen aan die woningcrisis en een antwoord te hebben op de andere grote vraagstukken nu en in de toekomst zal de stad zich moeten ontwikkelen. Per buurt en wijk zal gekeken worden wat het beste is voor die plek.

Als het gaat over de grote ontwikkelingen is het belangrijkste uitgangspunt dat er wordt gebouwd daar waar de stad en Utrechters er beter van worden. En dat het Utrechtse karakter van de stad behouden blijft, net als de landschappen in en rondom de stad. Ook moeten we natuurlijk het oude centrum van Utrecht koesteren en behouden voor de toekomst. Daarom heeft de gemeente Utrecht de ambitie een aantal nieuwe stadscentra te ontwikkelen. Dit worden in RSU2040 knooppunten genoemd. Op deze knooppunten zou een mix moeten komen van wonen, werken, voorzieningen en groen. Dit heeft als voordeel dat er meer voorzieningen voor meer Utrechters dichterbij zijn. Dit betekent ook dat meer Utrechters per dag minder hoeven te reizen.

Sociale stad, gelukkige stad

Utrechters willen dus massaal in Utrecht blijven wonen, maar hoe anders was dit trouwens nog maar 40 jaar geleden. Tussen 1970 en 1990 liep het aantal inwoners van Utrecht met bijna 50.000 mensen terug. Er was sprake van leegstand en verkrotting. Delen van het prachtige Lombok stonden op de nominatie om gesloopt te worden. De stad was ingericht op machines en niet op mensen; auto’s stonden geparkeerd op de Neude en de toen nog gedempte singel was een autoweg.

Er was in steden toen weinig aandacht voor groen en gezondheid en voor leefbaarheid en een levendige verblijfsomgeving. Ook was er weinig aandacht voor de verbinding tussen inwoners, terwijl juist het feit dat mensen elkaar in stad ontmoeten, zorgt dat ze gelukkiger zijn. Daarom staat de ontmoeting tussen inwoners ook centraal bij deze visie op de stad van de toekomst. Deze ontmoeting wordt nu al gestimuleerd door meer ruimte te geven aan fietsers en voetgangers. En door van doorgangsplekken verblijfsruimtes te maken met ruimte om te zitten en te spelen. Denk aan het Jaarbeursplein en de omgeving van de Catharijnesingel. Utrecht wil een stad zijn die mensen uitnodigt om elkaar te ontmoeten en zich met elkaar te verbinden.

Utrecht is een stad waarin iedereen erbij hoort, ongeacht opleidingsniveau, herkomst, geaardheid, geloofsovertuiging of beperking.

Groene stad van de toekomst

De stad van de toekomst is een gezonde stad en een gezonde stad is een groene stad. In het groen kunnen we spelen en liggen, groen zorgt ervoor dat onze stad koel blijft en regenwater beter kan opnemen. In deze visie is opgenomen dat er veel meer groen komt in de stad, ook in bestaande wijken. Dat groen begint als je de voordeur uitloopt en loopt via heggen, plantsoenen en parken naar de prachtige landschappen aan de rand van de stad: 200 hectare in de honderden straten in de bestaande stad, 250 hectare in onder andere parken en 250 hectare aan landschap aan de rand van de stad.

De gemeente Utrecht wil het groen in de stad voor iedereen bereikbaar houden en de kwaliteit verbeteren.

Trotse stad

Volgens De Atlas voor Gemeenten heeft een aantrekkelijke stad 8 kenmerken: de bereikbaarheid van werk, het culturele aanbod, de mate van veiligheid, het aanbod van woningen, de nabijheid van natuurgebieden, de aanwezigheid van hoger onderwijs, het aanbod cafés en restaurants en het historische karakter van de stad. Utrecht kan zich dus rijk rekenen.

Dat blijkt ook uit de opmerking van een Utrechtse inwoner tijdens een van de bijeenkomsten over de RSU2040: als je eenmaal in Utrecht woont, wil je hier niet meer weg. Dit is een compliment aan Utrecht, onze mooie oude stad met zo’n bloeiende toekomst in het verschiet. Als stad voor Utrechters, maar ook als hét nationale knooppunt; veel bedrijven en instellingen vestigen zich hier of organiseren hier bijeenkomsten. De centrale ligging maakt Utrecht ook populair voor bezoekers. Bovendien is de Regio Utrecht snel en goed bereikbaar en is de regionale economie sterk.

Al dit moois willen we koesteren en als nodig versterken. Uitgaande van dat wat misschien wel het meest belangrijke uitgangspunt is voor alle ontwikkelingen: Utrecht is een stad om trots op te zijn!

10 x Utrecht in 2040

  1. Utrecht is een stad voor iedereen
  2. Wonen, stedelijke functies en voorzieningen om verbinding te bevorderen zijn gecombineerd
  3. Utrecht is groener
  4. De openbare ruimte is toegankelijk voor alle Utrechters
  5. Scheidingen tussen bevolkingsgroepen en sociale hindernissen zijn doorbroken
  6. De historie en het cultureel erfgoed zijn beschermd en versterkt
  7. Utrecht biedt ruimte aan grootschalige productie van duurzame energie
  8. Alle wijken hebben hun eigen identiteit
  9. Er is veel meer ruimte in de luwte: groene plekken voor stilte, verkoeling en ontspanning
  10. Utrecht is een trotse stad

De RSU is onderdeel van de omgevingsvisie. Daarin staat hoe we uw buurt en de stad willen verbeteren en wat we willen beschermen.

Hulp en contact Koers ruimtelijke strategie

Telefoon

14 030

E-mail

rsu@utrecht.nl