Samenvatting Transitievisie Warmte

De aarde warmt op en het klimaat verandert. We kunnen ervoor zorgen dat die opwarming minder snel gaat en het klimaat niet nóg sterker verandert. Hoe? Door geen aardgas meer te gebruiken om te koken, voor ons warme water of om onze gebouwen te verwarmen. 

In het Klimaatakkoord is afgesproken dat in 2050 alle huizen en andere gebouwen in Nederland, en dus ook in Utrecht, zonder aardgas verwarmen en koken. 

Dit is een enorme klus, want ongeveer 130.000 Utrechtse gebouwen zijn nu nog op aardgas aangesloten. We hoeven dit niet allemaal vandaag en niet met z’n allen tegelijk te doen. Maar we moeten wel nu aan de slag, want het is veel werk. Daarom starten we bij ongeveer 40.000 gebouwen al voor 2030 met overstappen.

Op deze pagina:

Besparen, opwekken en overstappen

Werken aan duurzame en betaalbare warmte voor iedereen doen we samen. Samen met (huis)eigenaren, woningcorporaties en hun huurders, bedrijven, scholen, organisaties in de wijk, netwerkbeheerders en warmtebedrijven.

De aanpak in Utrecht kent 3 onderdelen:

  • energie besparen
  • bronnen verduurzamen
  • buurt-voor-buurt overstappen op een duurzame manier van verwarmen

Energie besparen

Verwarmen van huizen kost veel energie. We kunnen energie besparen door beter te isoleren. Iedereen kan hiermee aan de slag in zijn of haar eigen tempo. Bijvoorbeeld bij een verbouwing of bij onderhoud aan het huis. Zo bent u goed voorbereid op de nieuwe vorm van verwarmen, hebt u meer comfort in huis (minder vocht of schimmel) en een lagere energierekening. 

Bronnen verduurzamen

Samen met onze partners zorgen we ervoor dat de energie die we voor onze huizen nodig hebben, straks duurzaam is. Denk aan warmte uit de diepe bodem, uit het water of restwarmte van fabrieken of andere gebouwen. Maar ook groene stroom van windmolens of zonnepanelen of duurzaam gas. Wat we wel weten is dat we verschillende duurzame bronnen nodig hebben, omdat er niet een bron is die genoeg warmte voor de hele stad levert.

Buurt voor buurt overstappen

Om de duurzame warmte en stroom bij iedereen thuis te krijgen, worden warmtenetten aangelegd en/of het elektriciteitsnetwerk versterkt. Iedereen stapt over op een andere manier van verwarmen. 

Naar boven

Transitievisie Warmte: plan om over te stappen

Elke gemeente heeft een plan waarin staat hoe de overstap naar aardgasvrij verwarmen eruitziet. Dit plan heet de Transitievisie Warmte. Hierin staat hoe Utrecht op een haalbare en betaalbare manier overstapt naar een duurzame manier van verwarmen. 

Het Utrechtse plan bestaat uit 2 delen en zijn niet los van elkaar te zien. In het plan beschrijven we de volgende punten:

  1. WAT: een overzicht waarin we per buurt aangeven wat de beste oplossing is in plaats van het verwarmen met aardgas (deel 1).
  2. WANNEER: aanwijzen van buurten waar we vóór 2030 al beginnen met de overstap naar een duurzame manier van verwarmen. We geven ook aan wanneer de andere buurten ongeveer aan de beurt zijn (deel 2).
  3. HOE: een stappenplan voor de overstap naar aardgasvrij (deel 2).

Naar boven

Wat: andere mogelijkheden dan aardgas

In deel 1 van de Transitievisie Warmte (maart 2021) onderzochten we andere mogelijkheden voor aardgas en waar die aan moeten voldoen. Er zijn verschillende manieren om een gebouw te verwarmen zonder aardgas. Bijvoorbeeld een warmtenet, warmtepomp of duurzaam gas. Uit berekeningen blijkt dat voor veel buurten in de stad een warmtenet de goedkoopste oplossing is. 

Goede afspraken voor de aanleg of de uitbreiding van een warmtenet zijn belangrijk. We noemen dit publieke waarden. Aan deze voorwaarden moet een warmtebedrijf voldoen:

  1. Duurzaamheid: de bron die zorgt voor de warmte in het warmtenet moet (op termijn) duurzaam zijn.
  2. Betaalbaarheid: iedereen in Utrecht moet een comfortabel en duurzaam verwarmd gebouw hebben, zonder meer te betalen dan bij het gebruik van aardgas. 
  3. Betrouwbaarheid: mensen kunnen erop vertrouwen dat ze altijd kunnen verwarmen. Nu en in de toekomst.
  4. Transparantie: het moet voor iedereen duidelijk zijn hoe de kosten voor de warmte worden vastgesteld.

Behalve deze 4 voorwaarden, zijn er nog 2 andere waarden: open net en keuzevrijheid. Open net betekent dat er een mogelijkheid moet zijn voor nieuwe partijen om ook warmte te leveren aan het bestaande net. We vinden ook dat mensen moeten kunnen kiezen voor een warmteoplossing, warmtebron of leverancier (keuzevrijheid). Deze laatste 2 waarden vinden we belangrijk, maar mogen niet ten koste gaan van de 4 voorwaarden hierboven.

Voor sommige buurten is nog niet duidelijk wat de goedkoopste oplossing is. Dit kan een warmtepomp zijn of duurzaam gas, of toch een warmtenet. Voor deze buurten is meer onderzoek nodig en we weten waarschijnlijk pas over een tijd welke oplossing hier komt in de plaats van aardgas.

Bekijk op de kaart welke oplossing we per buurt voorstellen
 

Naar boven

Wanneer: waar starten we en welke buurten zijn later aan de beurt?

In deel 2 van de Transitievisie Warmte (september 2021, nog niet behandeld door de gemeenteraad) keken we wat de beste volgorde is om Utrechtse buurten aardgasvrij te maken. Hiervoor hadden we in deel 1 al 3 criteria vastgesteld om de volgorde te bepalen:

  • Robuustheid: de nieuwe manier van verwarmen is nu goed, maar ook in de toekomst de beste oplossing voor deze buurt.
  • Betaalbaarheid: mensen gaan niet meer betalen dan ze gaan betalen voor aardgas.
  • Zo min mogelijk gedoe: waar levert de overstap het minste gedoe op?

Robuust

Er zijn 63 buurten waar een warmtenet altijd de laagste kosten heeft, ook als alle gebouwen goed geïsoleerd worden. Deze buurten noemen we robuust. In de andere buurten wisselt het tussen warmtenet, warmtepomp of groen gas. Dat komt vooral omdat we nu nog niet weten hoeveel groen gas er straks naar Utrecht komt. Voor deze buurten weten we nu dus nog niet wat in de toekomst de beste oplossing is. Daarom stappen deze buurten later over (2040-2050). Dan is er meer duidelijk.

Betaalbaarheid en gedoe

Voor de 63 robuuste buurten onderzochten we de betaalbaarheid en het gedoe van overstappen. Voor sommige buurten lijkt betaalbaarheid makkelijker haalbaar dan voor andere. Hetzelfde geldt voor gedoe. In sommige buurten is het meer gedoe om over te stappen, bijvoorbeeld omdat er veel aanpassingen nodig zijn in de gebouwen of in de straat. De buurten waar zicht op betaalbaarheid dichtbij is en er ook minder gedoe is, zijn als eerste aan de beurt (2021-2030). De overige buurten volgen daarna (2030-2040). 

Er zijn een paar uitzonderingen. Als eerste de buurten met weinig gebouwen. Voor deze buurten konden we geen goede berekeningen doen, omdat de manier van berekenen daar niet voor geschikt was. Dit moeten we later nog op een andere manier doen. Daarom zijn deze buurten later aan de beurt (2040-2050). 

Ook bedrijventerreinen zijn een uitzondering. Zij moeten ook van het aardgas af, maar we weten nog niet wat de beste oplossing is. We moeten meer onderzoek doen en zij krijgen een eigen plan en planning. Maar ook daar gaan we binnenkort aan de slag. 

Tot slot zijn de buurten in de binnenstad een uitzondering. De binnenstad is oud en heeft veel oude huizen en smalle straatjes. Daarom is er veel onzeker. Hier pakken we het aardgasvrij maken aan als er al andere werkzaamheden worden gedaan. 

Bekijk op de kaart wanneer welke buurt aan de beurt is

Naar boven

Hoe: buurtaanpak aardgasvrij

We starten de komende jaren in de eerste 24 buurten met de buurtaanpak aardgasvrij. We hebben een stappenplan opgesteld. Op die manier kunnen we in alle buurten ongeveer op dezelfde manier aan de slag en is het voor iedereen duidelijk wat het proces is. Het stappenplan heeft 6 stappen:

  1. Buurt in kaart: in de eerste fase verzamelen we informatie over de buurt. We brengen in kaart welke gebouwen er zijn, wie er wonen en werken, en wat (andere) plannen van de gemeente zijn. Iedereen in de buurt wordt geïnformeerd over het begin van de buurtaanpak aardgasvrij. 
  2. Onderzoek: We verkennen de wensen voor een mogelijk alternatief voor aardgas. Dit doen we samen met bewoners en andere partijen. Op basis hiervan stellen we een eerste programma van eisen op voor de warmte-oplossing.
  3. Uitvoeringsplan: op basis van het programma van eisen maken we een eerste plan. Dit werken we uit in het Wijkuitvoeringsplan (WUP). De gemeenteraad neemt hierover een besluit. Ons uitgangspunt is een plan dat voor iedereen haalbaar en betaalbaar is.
  4. Aanbod: op basis van het WUP maken we een definitief plan en krijgen gebouweigenaren een aanbod. 
  5. Voorbereidende werkzaamheden: voorbereidingen voor de daadwerkelijke uitvoering. 
  6. Werk in uitvoering: uitvoering van de werkzaamheden om een aardgasvrije buurt te maken.

Lees meer over de buurtaanpak

Naar boven

Stap voor stap verder

De overstap naar aardgasvrij is nieuw en daarom is er veel onduidelijk. Op basis van ervaringen, nieuwe kennis en nieuwe regels kunnen we steeds betere en soms andere keuzes maken. De Transitievisie Warmte deel I en II geven ons de voorwaarden hoe en waar we als eerste aan de slag gaan. Het is daarbij wel belangrijk dat de landelijke wetgeving goed in elkaar zit en er goede afspraken zijn gemaakt. Daar wordt nog aan gewerkt.

Minimaal eens in de 5 jaar werken we de Transitievisie Warmte bij. Dan passen we de visie aan op basis van de laatste inzichten, ontwikkelingen en onze ervaringen. Ook kijken we naar de volgorde van buurten en voegen nieuwe buurten toe aan de planning.

Naar boven

Transitievisie Warmte deel II

De samenvatting op deze pagina gaat over de Transitievisie Warmte als geheel. Deel I van deze visie is 3 juni 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. 
Het college van burgemeester en wethouders in Utrecht heeft vrijdag 17 september 2021 deel II van de Transitievisie Warmteplan aan de raad voorgelegd. We verwachten dat de raad eind 2021 een besluit over de Transitievisie Warmte deel II neemt. 

Hulp en contact Energie

Telefoon

14 030

E-mail

energie@utrecht.nl

Twitter

@Energie030

Nieuwsbrief

Aanmelden