Parkeervisie 2019

In 2019 is gestart met het opstellen van een nieuwe visie op parkeren. De basis hiervoor is het Utrechtse Mobiliteitsplan Slimme Routes, Slim Regelen, Slim Bestemmen (SRSRSB).

Waarom nieuw parkeerbeleid?

Het uitgangspunt van de parkeernota Stallen en Parkeren uit 2013, een ‘leefbare, vitale en gezonde stad,’ is nog steeds actueel. De huidige beleidsmaatregelen zijn echter niet meer voldoende om de leefbaarheid en bereikbaarheid van de stad te waarborgen. De stad groeit harder dan we een aantal jaren geleden hadden verwacht en biedt onvoldoende ruimte om het autogebruik mee te laten groeien. Het is noodzakelijk om in te zetten op andere, gezondere en meer ruimte-efficiënte vormen van vervoer, zoals lopen, fietsen en OV.

Op dinsdag 9 april organiseerden we een gesprek met vertegenwoordigers van bedrijven, instellingen en belangengroepen, wetenschappers, exploitanten van parkeergarages, aanbieders van deelauto’s, ontwikkelaars, bouwers, woningcorporaties, openbaar vervoerders, betrokken bewoners en de verschillende beslissers over de hoofdlijnen van de parkeervisie. De input uit deze bijeenkomst wordt verwerkt in de conceptparkeervisie.

Hoofdlijnen parkeervisie

Doelen en uitgangspunten

Het parkeerbeleid voor fietsen en auto’s is een belangrijk instrument dat we kunnen inzetten om de stad leefbaar en bereikbaar te houden. We vinden het daarnaast van belang dat Utrecht een verkeersveilige stad is die toegankelijk is voor iedereen en waar de luchtkwaliteit goed is. De doelstellingen zijn:

1. Bereikbaarheid van en binnen de stad

De parkeercapaciteit voor zowel auto’s als fietsen is een sturingsinstrument dat we inzetten om het aantal auto’s in de stad te beperken en fietsgebruik te stimuleren, en daarmee te zorgen dat de stad goed bereikbaar blijft. 

Parkeerzones

Utrecht is opgedeeld in parkeerzones die van elkaar verschillen in fiets- en autoparkeernormen en tijden en tarieven voor betaald autoparkeren.

Kaders en uitgangspunten
  • Naarmate de ruimte schaarser wordt, worden de fietsparkeernormen hoger en de autoparkeernormen lager.
  • Naarmate de ruimte schaarser wordt, worden de tijden voor betaald autoparkeren langer en de tarieven voor betaald parkeren hoger.

MAATREGEL WAAR JE AAN KUNT DENKEN
Uitbreiden venstertijden en verhogen kortparkeertarief, voor betaald parkeren in A2-straten die als toegangspoort voor de binnenstad fungeren.

Parkeernormen

Iedere autoparkeerplaats is een potentiele bestemming voor een auto. Hoe meer parkeerplaatsen er bij een ontwikkeling worden aangelegd, hoe meer mensen er met de auto naar toe zullen gaan. Voor auto’s hanteren we zowel minimum- als maximumparkeernormen. Met de minimumnorm zorgen we dat er genoeg parkeervoorzieningen worden gerealiseerd om te voldoen aan de behoefte. Maximumparkeernormen voor auto’s zijn bedoeld om de hoeveelheid verkeer dat de stad in komt te beperken. Utrecht heeft daarnaast ook fietsparkeernormen. Hiermee wordt het belang van de fietser geborgd bij bouwontwikkelingen, en zorgen we dat er voldoende veilige plekken worden gerealiseerd voor het stallen van fietsen.

Kaders en uitgangspunten
  • Een lage autoparkeernorm wordt gecompenseerd met andere mobiliteitsoplossingen (openbaar vervoer, goede fietsverbindingen en MaaS-concepten.
  • Er moeten voldoende fietsparkeervoorzieningen worden gerealiseerd, die bovendien goed toegankelijk zijn en ruimte bieden aan verschillende soorten fietsen (elektrische fietsen, bakfietsen, maar ook scootmobielen).

MAATREGELEN WAAR JE AAN KUNT DENKEN
-Geen nieuwe parkeerplaatsen toevoegen voor autoparkeren in centrumgebied(en) zoals binnenstad en stationsgebied, en zorgen voor goede alternatieven.
-Een mobiliteitsfonds instellen waaraan ontwikkelaars bijdragen als compensatie voor de lage parkeernorm. Hiermee kunnen alternatieven voor automoniliteit worden gefinancierd.

2. Kwaliteitsslag openbare ruimte

In een stad als Utrecht is de openbare ruimte schaars. Met de groei van de stad wordt de vraag waar we de openbare ruimte voor willen gebruiken steeds urgenter. 

Minder autoparkeren op straat, meer ruimte voor fietsen en andere functies

Door parkeerplaatsen weg te halen uit de openbare ruimte ontstaat ruimte voor andere functies, zoals lopen, fietsen, spelen, ontmoeten, en uitrusten onderweg. Ook kunnen autoparkeerplaatsen worden omgezet voor fietsparkeren. In grote delen van de stad, zowel in het centrum als daarbuiten, is behoefte aan extra parkeervoorzieningen voor fietsen. Op dit moment wordt de capaciteit voor auto’s in parkeergarages nog niet optimaal benut.

Kaders en uitgangspunten
  • Waar mogelijk verplaatsen we autoparkeren van straat naar garages en P+R-terreinen.
  • Fietsparkeren faciliteren we inpandig en op straat.

MAATREGELEN WAAR JE AAN KUNT DENKEN
-Afschaffen 2e parkeervergunning bewoners voor parkeren op straat.
-Combinatievergunningen aanbieden, waarmee zowel op straat als in garages of op P+R-terreinen kan worden geparkeerd.
-De bezoekersvergunning, waarmee bewoners hun bezoek met 50% korting op straat kunnen laten parkeren, ook beschikbaar stellen voor parkeergarages en P+R-terreinen.

Tegengaan fiets- en autoparkeeroverlast

Wanneer de behoefte aan parkeerplaatsen groter is dan het aanbod, ontstaat er al snel parkeeroverlast. De overlast van geparkeerde fietsen is minder goed tegen te gaan dan overlast die door auto’s wordt veroorzaakt.

Kaders en uitgangspunten
  • We beperken handhaving op fout gestalde fietsen tot situaties waarin gevaar of blijvend hinder ontstaat.
  • Wanneer bewoners overlast ervaren door een hoge autoparkeerdruk is parkeerregulering in principe de enige oplossing. Wij kiezen voor betaald parkeren als reguleringsinstrument.
  • Bij invoering van betaald parkeren blijft de draagvlakmeting onderdeel van de procedure. Hier wijken we alleen in uitzonderlijke gevallen van af.

MAATREGEL WAAR JE AAN KUNT DENKEN
Gebiedsindeling voor invoering van betaald parkeren niet jaarlijks vooraf vaststellen, maar afbakenen voor aanvang draagvlakmeting, op basis van uitgebreid vooronderzoek (zoals signalen uit de buurt en parkeerdruk).

3. Stimuleren gezonde en duurzame(re) vormen van mobiliteit

Utrecht wil een aantrekkelijke en gezonde stad zijn en blijven. Lopen en fietsen is niet alleen gezond voor voetganger en fietser, maar ook voor de omgeving. Daarnaast dragen ook elektrisch rijden en autodelen bij aan een gezondere leefomgeving.

Fiets

Hoewel stilstaande fietsen veel minder ruimte in nemen dan auto’s, nemen geparkeerde fietsen, vooral in de binnenstad en het stationsgebied, alsnog veel ruimte in beslag. Veel van deze fietsen staan echter de hele dag stil.

Kaders en uitgangspunten
  • Bij het faciliteren van parkeren staat de fiets op nummer 1. Hierbij hebben we aandacht voor elektrische en andere bijzondere fietsen.

MAATREGEL WAAR JE AAN KUNT DENKEN
Procedure buurtfietsenstallingen verbeteren.

Autodelen en Mobility as a Service

Auto’s staan een groot deel van de tijd stil en worden daardoor doorgaans erg inefficiënt gebruikt. Autodelen leidt tot een efficiënter autogebruik: hoe meer mensen autodelen, hoe minder auto’s er zijn, en hoe minder parkeerplaatsen er nodig zijn. De keuze om te gaan autodelen leidt bovendien gemiddeld tot minder autogebruik.

Kaders en uitgangspunten
  • We stimuleren en faciliteren autodelen voor zowel professionele autodeelorganisaties als particulieren.

MAATREGEL WAAR JE AAN KUNT DENKEN
Voorrang op de wachtlijst voor bewoners die hun auto aanbieden als particuliere deelauto.

Elektrisch rijden

Elektrisch rijden draagt bij aan een goede luchtkwaliteit.

Kaders en uitgangspunten
  • We stimuleren het gebruik van elektrische auto’s, o.a. door opladen te faciliteren.
  • Zodra het wettelijk mogelijk is gemaakt starten we met differentiatie van parkeertarieven op basis van milieucategorisering.

MAATREGELEN WAAR JE AAN KUNT DENKEN
Tariefdifferentiatie op basis van uitstoot: vervuilende auto’s betalen een hoger tarief voor kortparkeren of parkeervergunning dan schonere auto’s.
Bewoners die een elektrische auto hebben voorrang geven op de wachtlijst voor een parkeervergunning

4. Rechtvaardige verdeling van schaarse parkeerruimte

Parkeerregulering heeft niet alleen betrekking op het doseren van het aantal (geparkeerde) auto’s in de stad, maar gaat ook over de verdeling van schaarse parkeerruimte. Autobezit en –gebruik zijn voor iedereen een persoonlijke keuze. Een gemeente kan niet bepalen voor wie het gebruik van de auto een noodzaak is, en voor wie luxe. De enige uitzondering hierop zijn mensen met een beperking, die voor hun mobiliteit afhankelijk zijn van een auto. 

Toegankelijkheid

We vinden het belangrijk dat de stad voor iedereen bereikbaar en toegankelijk is, zowel fysiek als financieel.

Kaders en uitgangspunten
  • Mensen met een beperking, die voor hun mobiliteit afhankelijk zijn van een auto, moeten in de stad kunnen blijven parkeren.
  • Ook voor mensen die een auto nodig hebben voor het uitvoeren van werkzaamheden, zoals verhuizers of aannemers die met zware materialen moeten sjouwen, blijft het mogelijk om in de stad te parkeren.

MAATREGELEN WAAR JE AAN KUNT DENKEN
-Stallingsplekken voor fietsen voor mensen met een beperking in gemeentelijke fietsenstallingen.
-Een beleidsregel voor aanleg van algemene gehandicaptenparkeerplaatsen.
-Voorschriften opstellen voor aanleg van gehandicaptenparkeervoorzieningen bij bouwontwikkelingen.

Parkeervergunningen en rayons

Het betaald parkeergebied in Utrecht is naast zones opgedeeld in parkeerrayons. Het huidige parkeervergunningenstelsel is gericht op bewoners en bedrijven die continu van een auto gebruik maken. Bewoners en bedrijven die zelf geen auto bezitten, maar wel af en toe een auto willen gebruiken, zijn hierdoor relatief duur uit. Ook voor bewoners die geen auto bezitten, maar in plaats daarvan bakfietsen of meerdere dure fietsen hebben, zijn de mogelijkheden voor parkeren beperkt.

Kaders en uitgangspunten
  • Bewoners die geen auto bezitten mogen voor incidenteel parkeren niet duurder uit zijn dan bewoners die wel een auto hebben of vaak een auto parkeren.
  • De indeling in parkeerrayons draagt bij aan efficiënt gebruik van parkeerruimte.

MAATREGELEN WAAR JE AAN KUNT DENKEN
-In gebieden waar parkeerruimte schaars is geen 24/7 parkeervergunningen meer uitgeven, maar een beperkt aantal parkeeruren of –rechten per adres, die onderling verhandelbaar zijn.
-Een flexibele rayonindeling instellen, waarbij parkeervergunninghouders in een straal van XX meter rondom woning of bedrijfspand mogen parkeren.

Verdeling van autoparkeerruimte bij bouwontwikkelingen

Bij bouwontwikkelingen is het uitgangspunt dat parkeren op eigen terrein wordt opgelost, zodat de extra parkeerbehoefte niet wordt afgewenteld op de omgeving. Doordat kosten en mogelijkheden voor parkeren op eigen terrein niet altijd aansluiten bij de wensen en behoeften van gebruikers, staan garages soms echter gedeeltelijk leeg en/of wijken gebruikers uit naar de openbare ruimte.

Kaders en uitgangspunten
  • We beperken de mogelijkheden voor bewoners en gebruikers van nieuwbouw om in de openbare ruimte te parkeren doordat we geen parkeervergunningen uitgeven.

Uitwerken van 7 onderwerpen

De hoofdlijnen van de parkeervisie werken we verder uit. Dit doen we in 7 delen, die elk over een onderwerp gaan.

  1. Parkeernormen
  2. Aanpak overlast autoparkeren
  3. Parkeren op afstand
  4. Fietsparkeren
  5. Uitvoeringsplan en meerjarenfinanciering
  6. Aanpak parkeren openbare ruimte
  7. Parkeren en toegankelijkheid

Proces en planning

De eerste 2 onderwerpen leggen we tegelijkertijd met de parkeervisie voor aan de raad. Het gaat om de parkeernormen en de aanpak van overlast van autoparkeren. De overige onderwerpen volgen in de tweede helft van 2020.

Wat gebeurt wanneer?
WanneerWat
begin april 2019hoofdlijnen parkeervisie gereed
9 april 2019gesprek: parkeren in groeiend Utrecht
oktober-november 2019inspraakperiode concept-parkeervisie: de concept-parkeervisie, de parkeernormen en de aanpak overlast autoparkeren liggen ter inzage
december 2019verwerken inspraakreacties
2e kwartaal 2020gemeenteraad besluit over de parkeervisie
mei-juni 2020collegebehandeling van de onderwerpen 3 tot en met 7
juni-juli 2020inspraakperiode over de onderwerpen 3 tot en met 7
4e kwartaal 2020gemeenteraad besluit over de onderwerpen 3 tot en met 7

Contact

Hebt u vragen of opmerkingen? Mail naar parkeervisie2019@utrecht.nl.