Beschrijving van wijk Zuidwest

De wijk Zuidwest bestaat uit de buurten Kanaleneiland, Transwijk, Rivierenwijk en Dichterswijk. Ook het bedrijvengebied Kanaleneiland en de Merwedekanaalzone horen bij de wijk.

De grenzen van de wijk zijn: het Amsterdam-Rijnkanaal, de Graadt van Roggenweg en de Vaartsche Rijn.

Bekijk de plattegrond met buurtindeling van wijk Zuidwest (pdf, 367 kB)

Dichterswijk

Dichterswijk bestaat voor een deel uit woningen uit de jaren '20 en '30 van de 20e eeuw. Deze bebouwing bestaat uit eengezinswoningen en beneden-en bovenwoningen. De meeste woningen zijn koopwoningen of vrije sector huur. Er zijn een paar vooroorlogse woningbouwcomplexen met sociale woningbouw.

Rondom de oude veilinghaven is aan het begin van de eenentwintigste eeuw een groot aantal (koop) appartementen gebouwd. Dit deel van de buurt heet Parkhaven. De veilinghaven heeft zijn oude vorm terug gekregen en is sindsdien een ligplaats voor historische schepen.

Groen van enige omvang is de groene strook van het Merwedeplantsoen langs het Merwedekanaal.  Het Ringpark is een bewonersinitiatief om groene plekken met elkaar te verbinden.

De Croeselaan is de belangrijkste doorgaande route in het gebied. Nieuwe woningbouw ontwikkelingen zijn er aan de Kruisvaartkade en op een voormalig bedrijventerrein aan de Croeselaan. Zowel de Kruisvaart als de Croeselaan zijn als structuur ontstaan uit de zeventiende-eeuwse moesgrachten en hebben daarom cultuurhistorische betekenis.

De grenzen van Dichterswijk zijn: het Merwedekanaal, de Van Zijstweg, het spoor en de Vondellaan-Balijelaan.

Rivierenwijk

Rivierenwijk is grotendeels gebouwd in de jaren '20 en '30 van de 20e eeuw. Het heeft de voor die tijd kenmerkende bebouwing met vooral eengezinswoningen en beneden- en bovenwoningen.

De Rijnlaan is binnen de buurt een belangrijke doorgaande route. De winkels zijn geconcentreerd aan de Vondellaan-Rijnlaan. De wijk kent weinig groen, met uitzondering van de groenstrook langs het Merwedekanaal. Wel zijn er enkele pleinen. De wijk heeft een mix van sociale woningbouw, koopwoningen en vrije sector huurwoningen. Een deel van de sociale woningbouw is vernieuwd in de jaren '80 van de 20e eeuw. Een ander deel is vernieuwd in de jaren negentig en rond 2000. Op de kop van de buurt rond de Vondellaan staan enkele grote onderwijsgebouwen.

Cultuurhistorische interessante restanten van oude industrie zijn aanwezig in de punt tussen Vaartsche Rijn en het Merwedekanaal.

In Rivierenwijk zijn enkele woonbuurtjes die door hun bijzondere opzet en architectuur cultuurhistorische waarde hebben. Zoals het buurtje rond de Schipbeekstraat, Amstelstraat, Spaarnestraat en Merwedekade.

De grenzen van Rivierenwijk zijn: het Merwedekanaal, de Balijelaan-Vondellaan en de Vaartsche Rijn.

Kanaleneiland

De wijk Kanaleneiland dateert uit de 2e helft van de jaren '50 en kent van oorsprong 1 samenhangende stedenbouwkundige opzet.

De indeling van de wijk bevat de buurten Kanaleneiland Noord en Zuid, Transwijk Noord en Zuid, Meubelboulevard, bedrijvengebied Kanaleneiland Zuid en de Merwedekanaalzone.

Kanaleneiland Noord en Zuid

Kanaleneiland Noord en Zuid hebben de karakteristieke opzet met de zogenaamde stempels. Een stempel bestaat uit een combinatie van hoog- en laagbouw met daartussen in gemeenschappelijke openbare ruimten. Er is een verschil tussen Kanaleneiland Noord en Zuid. In Noord liggen de stempels steeds naast elkaar. In Zuid liggen ze in elkaars verlengde en is er ook ruimte voor bijvoorbeeld een buurtpark: het Marco Poloplantsoen.

Een belangrijk deel van de woningbouw en vooral de hoogbouw in de woonbuurten is sociale woningbouw (woningbouwcorporaties). In 2016 is een aantal corporatieflats verkocht aan beleggers.

De Beneluxlaan vormt een belangrijkste hoofdroute door heel Kanaleneiland. Dit geldt ook voor de Koningin Wilhelminalaan.

Het groen vormt een belangrijk onderdeel van de wijk. Grote aaneengesloten stukken groen zijn de recreatiezone langs het Amsterdam-Rijnkanaal, het waterlint (Cortezlaan- Columbuslaan) en het Marco Poloplantsoen. Ook het groen in de stempels en straten is een belangrijk onderdeel van de buurten.  

Op de grens tussen Noord en Zuid ligt het grote winkelcentrum, dat voor de gehele wijk bestemd is.

Grootschalige nieuwbouw staat aan beide zijden van de Churchilllaan. Daar vormt ook de Prins Clausbrug een nieuwe verbinding over het Amsterdam-Rijnkanaal. Het voormalige ziekenhuisterrein wordt een groot wooncomplex voor studenten en starters.

De zone langs het Merwedekanaal maakt deel uit van het ‘Rondje Stadseiland’, een recreatieve route voor Utrecht Zuidwest.

Transwijk

Transwijk heeft een eigen karakter, dat anders is dan Kanaleneiland Noord en Zuid.Ook hier is woningbouw in de zogenaamde stempels, maar er is ook een deel met alleen  laagbouw. Deze woningen vormen een samenhangende buurtje in het groen. Hier lopen de straten niet recht, maar schuin.

Transwijk Zuid bestaat voor een belangrijk deel uit het Park Transwijk. Dit is het grote wijkpark voor geheel Kanaleneiland. Het park heeft een groot aantal verschillende functies, zoals educatieve tuinen, speel- en sportvoorzieningen en een verkeerstuin. Een tweede groene structuur in Transwijk is het waterlint, dat via park Transwijk helemaal doorloopt naar het noorden (Admiraal Helfrichlaan).

In Transwijk Zuid ligt een aantal grote woonzorgcentra. In Transwijk Noord liggen enkele sportvelden.

Transwijk Noord heeft in verhouding tot Transwijk Zuid meer koopwoningen en huurwoningen in de vrije sector.
Park Transwijk heeft belangrijke cultuurhistorische waarde. Het is het eerste grote stadspark in Utrecht dat ontworpen is met een bijzondere mix aan functies, bestemd voor alle wijkbewoners.

De grenzen van Transwijk zijn: de Graadt van Roggenweg, Overste Den Oudenlaan, Europalaan en Beneluxlaan.

Meubelboulevard

Het bedrijventerrein van Kanaleneiland is als onderdeel van Kanaleneiland gebouwd in de jaren '50 en '60 van de 20e eeuw. Er zijn veel woonwinkels met Ikea als grootste publiekstrekker.

Aaneengesloten groen is er vooral aan de randen: Merwedekanaal, Aziëlaan en langs de A12. Tussen de bebouwing in is een – bescheiden - groen middengebied.
De meubeboulevard ligt temidden van grote wegen.

De zone langs het Amsterdam-Rijnkanaal maakt deel uit van het ‘Rondje Stadseiland’, een recreatieve route voor Utrecht Zuidwest.

De grenzen van het gebied zijn: de Aziëlaan, de Beneluxlaan, de A12 en het Merwedekanaal.

Merwedekanaalzone

Deze westrand van Kanaleneiland was vroeger een bedrijvengebied aan het Merwedekanaal. Het gebied gaat veranderen naar hoogstedelijk woongebied. De plannen voor de diverse deelgebieden zijn in de maak.

Cultuurhistorie maakt deel uit van de nieuwe plannen, waarbij oudere structuren als waterlopen, oude kavelrichtingen en restanten van industrieel erfgoed worden opgenomen.

De zone langs het Merwedekanaal maakt deel uit van het ‘Rondje Stadseiland’, een recreatieve route voor Utrecht Zuidwest.

De grenzen van de Merwedekanaalzone zijn: de Graadt van Roggenweg, het Merwedekanaal en de Europalaan.

Bedrijvengebied Kanaleneiland-Zuid

Het gebied ligt ten zuiden van de A12 en is de punt waar Merwedekanaal en Amsterdam-Rijnkanaal samen komen. Rijkswaterstraat heeft er zijn hoofdkantoor. Nieuwe ontwikkelingen zijn de komst van enkele grootschalige bedrijven en een busremise. Aan de Europalaan ligt het transferium Westraven.

De zones langs het Merwedekanaal en Amsterdam Rijnkanaal maken deel uit van het ‘Rondje Stadseiland’, een recreatieve route voor Utrecht Zuidwest.

Hulp en contact Omgevingsvisie

E-mail

omgevingswet@utrecht.nl

Telefoon

14 030